É grande a feira de Betanzos, e máis grande inda no día de Tódolos Santos, pero onte case gañamos o ceo todos os que aló fomos, pois moita auga caeu e moita molladura collemos. Poucas fotos puiden facer, case facía falla unha cámara subacuática, pero o mellor foi estar no obxectivo da nova fotógrafa.
Hai cousa de 83 anos, andou por Betanzos unha señora con pinta de muller encantadora. Chamábase Ruth Matilda Anderson e veu por vez primeira a Galiza en 1924 para facer un traballo fotográfico e etnográfico sobre o noso país. O 16 de xaneiro de 1926 estivo na feira en Betanzos, e traio esta coincidencia simplemente para che recomendar ir á exposición que ata o 28 de febreiro reúne preto de 500 fotografías desta fantástica fotógrafa na sede da Coruña da Fundación Caixa Galicia. Creo que é unha visita imprescindible.
Hai xa ben anos que aprendín unha palabra nova en Castroverde. Hai nomes para certos labores que só aparecen e se coñecen nos lugares onde se precisan. Por Castroverde non faltan castiñeiros, a miúdo ben grandes e vellos, en fermosos soutos que neste tempo de outono aparecen estrados de ourizos e castañas. Tanta fartura pide a súa palabra, e soutar é apañar castañas.
Lembro que unha das primeiras veces que fun soutar fíxeno en Soutomerille, igrexa abandonada de grande pasado histórico, rodeada destas árbores alimenticias con tanta importancia na toponimia, e pola que pasan moitos dos peregrinos que camiñan cara Santiago seguindo o Camiño Primitivo.
Agora só souto na miña casa, e iso tocou facer este domingo pasado. Grazas aos castiñeiros dos veciños que pingan no noso prado temos unha castañas grandes e boas para cocer, que tal como as amaña miña nai agardan no conxelador para acompañar en forma de puré o xabarín ou o corzo que ás veces temos a fortuna de papar. Un castiñeiro noviño, que plantamos ha de haber dez anos, dános castañas de parede, pequeniñas e doces, perfectas para asar.
Este ano nós non temos queixa, inda hai bastantes, pero tanta auga fixo que periguen de ser comidas polos vermes. Estes diíñas de sol han vir ben para secalas algo, escollelas e metelas ao conxelador, que hai moitas ideas para cociñalas e moitas gula para comelas.
As follas do outono comezan a caer. “Les feuilles mortes ” veñen á memoria musical e con Ives Montand as palabras e o amor en francés. Con Edith Piaf as follas mortas son follas de outono, e chegan as Autumn leaves de Nat King Cole. Só coa música dos seus instrumentos, de maneira maxistral, fálannos das follas do outono Cannonball Adderley, Miles Davis e Art Blakey.
Dá gusto ver como hai xente que lle quere ao seu lugar de orixe, xente que marcha dalí polas cousas que trae a vida e o traballo, pero que volve, que aprecia o sitio do que parte e fai cousas para conservalo e darlle vida.
Por terras de Cuntis, en Vilar de Mato, unha xuntanza de xente nova creou unha asociación e con ela un roteiro que anda camiños vellos e novos: un anaco dunha vía romana, vellas congostras, petroglifos, camiños de pescadores e muíños… e unha frescura de bosque de ribeira e grandes carballeiras.
Por alí estiven o día da súa inauguración, e saín ben contenta da xornada. Unha das cousas divertidas do día foi o ínclito profesor Núñez Sobrino, que nos falou ao carón dos petroglifos. Se tes curiosidade por coñecer as súas liñas xerais de pensamento, podes ver o vídeo que lle dedicou Falabarato, que tamén inclúe máis fotos e gravacións da xornada inaugural.
Recoméndoche facer a ruta, son cerca de sete quilómetros moi agradables de andar. Para ver os petroglifos é mellor escoller cando o sol vai baixo, porque a sombra dos raios inclinados axuda a ver máis claras tan antigas liñas na pedra. Se sobes aos penedos para buscar as gravuras, lembra unha cousa: mellor é subir descalzo. Podería poñerlle algo de poesía a esta recomendación, pero case me dá vergoña dicir que me emociono pisando descalza pedras traballadas hai tanto tempo, así que só vou dicir que os pés nús ou con calcetíns non mancan como si poden mancar as botas ou o calzado que leves, e unha persoa tras outra poden facer dano sen querelo.
E como o son e o movemento do río non se poden apreciar nas fotos, podes andar un anaquiño da ruta a través dun pequeno vídeo.
E ao andarmos camiños, andamos camiños andados, e un dos camiños máis vellos que temos é o per loca maritima, de nome romano pero inda máis vello ca eles. Milladoiro fixo unha peza con este nome, e podes escoitala aquí.
Neste ano houbo moita melancolía, pero tamén houbo moitos sorrisos, e moitas risas imparables e impagables. Recordar é algo que se me dá ben, pero creo que no de rir tampouco vou mal, por moito que ás veces poida parecer que non é o meu costume habitual se un le o que escribo. Río moito, e por iso remato este primeiro aniversario do blog da Ghalpon mandándoche un sorriso.
Miradas. Propoño miradas e hai quen as recolle, quen se asoma ao que eu vexo. E as miradas convértense en recordos e aí estades vós, xunguidos ao carro da miña memoria.
Hoxe fai un ano que deito as miñas palabras ao vento electrónico. Todo empezou coa imaxe das miñas mans e unha ansia de liberar as miñas fotos do repouso forzado do ordenador.
Das mans de hai un ano aos pés de hoxe vai un longo e gozoso camiñar.
Coma un paseo tranquilo é esta canción dos Tindersticks, My oblivion. Se queres podes escoitala vendo un vídeo de imaxes fermosas.
O muiñeiro non ten muíño. Anda á procura del no carro, a cabalo, a pé. E andando camiños de terra pescuda camiños de auga. E busca rairos, e caneiros, e remansos, e se cadra unha pesqueira, e un lugar onde facer que a memoria da auga no rodicio se manifeste cunha nova realidade, palpable, tanxible, onde o soño se faga espertar.
Os ríos acollen troitas que comparten auga con fondos dourados e mulleres de longos e verdes cabelos e cabaliños do demo de azuis máxicos. E a vella madeira fala de vidas pasadas, de marcas do tempo que foi. E a ferruxe converte as ferramentas en terra, e case non quedan recordos nin quedan palabras, mais o muiñeiro agárrase a elas, e se cadra senta no caneiro onde a auga se converte en espello, e soña con volver moer.
Hoxe lembrei unha espléndida canción nun espléndido concerto: Jimmy Scott, The first time ever I saw your face, Eastwood After Hours (Live at Carnegie Hall), concerto a través da produción musical e cinematográfica do grande Clint.
Agora que as vacacións de verán xa van aló, os días de sol inda crean vontade de praia. A praia da que teño recordos máis vellos é a de Area de Bon, na parroquia onde naceu miña nai. Grandes penedos, unha area gorda e amable, e a praíña Cunchosa ao carón, que a min me parecía tan ao lonxe, ao final dunha praia enorme. Area de Bon xa non é tan grande, non é que revera, senón que eu medrei e a memoria que dela tiña quedou fixada nunha foto que xa non existe.
Estiven este verán alí, había moitos anos que non ía, e pasei unha tarde de memoria e amizade, lembrando a miña avoa Rosa, vestida de loito deitada na area, os xantares de fiambreira, tortilla morna, pementos fritidos, bistecs empanados, arrecendo a eucalipto, e a hora da merenda: bocadillos de chocolate que se ía derretendo, e o mellor, de queixo con marmelo de cores. E chegar á casa, bañarse uns curmáns detrás dos outros, e cear unhas caramuxas que apañaramos nas rochas, olor a folla de loureiro, sabor a mar prendido dun alfinete.
Parece que hai problemas para ver o vídeo da Feira Franca en Vimeo. A verdade é que me gusta ben máis Vimeo ca Youtube pola calidade que ofrece e por non ter adubíos na pantalla que estorben a vista, pero neste caso tarda moito en cargar (eu o que fixen foi agardar a que cargara enteiro e logo reproducilo). No Youtube as fotos perden bastante calidade, mais penso que outros problemas non dá, e se clicas no botón HD a calidade é xeitosa.
Inda lle hei dar voltas ao asunto a ver se podo atopar a solución. Aquí conviven a impericia da que monta o vídeo e o sube á rede, e o avanzadísimo acceso á www no rural lugués. En fin…
Comentarios recentes